Kraaijvanger Architects
Blaak 40
3011 TA Rotterdam
Met de vernieuwing van Hoogveen krijgt Den Haag Zuid West een hoogwaardige thuisplek voor ongeveer 1500 mensen. De opgave is helder en veelomvattend: 867 diverse, hoogwaardige en toekomstbestendige woningen realiseren, in een omgeving die sociale samenhang versterkt, gezond wonen vanzelfsprekend maakt en ecologische waarde toevoegt aan de stad.
In opdracht van ERA Contour ontwerpen we samen met SVP Architectuur en Stedenbouw, Felixx Landscape Architects, Studio Stad en Monice Janson, een integraal plan waarin wonen, landschap en gemeenschap onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Ons team is met ons plan “Voormekaar” als winnaar gekomen uit een intensief aanbestedingstraject. In dit traject zijn met behulp van dialoogronde met de WOM, woningcorporatie Hof Wonen en de stedenbouwkundige afdeling van de gemeente Den Haag, door meerdere consortia plannen ontwikkeld en ingediend.

Voor de ontwikkeling van een dergelijk formaat woonblok is het de uitdaging om de juiste balans te vinden tussen de eenheid van het geheel en de herkenbaarheid van de afzonderlijke gebouwen, entrees en gedeelde voorzieningen. Voormekaar is ontworpen als één samenhangend superblok, opgebouwd uit afzonderlijke gebouwen. Geen enclave, maar een open, doorwaadbare structuur die programma toevoegt en uitnodigt tot gebruik, ontmoeting en uitwisseling, voor bewoners en voor de omliggende wijk.
Voormekaar verwijst naar de oorspronkelijke waardes van de staduitbreiding Den Haag Zuid West en voegt hier een eigentijds laag aan toe.
Verschillende gebouwen met elk een eigen woonprogramma en uitstraling zijn rond een glooiend, parkachtig landschap geplaatst. Door raamwerken worden de gebouwen aan elkaar verbonden en zijn gedeelde voorzieningen en toegangen tot de daktuinen goed zichtbaar, en beheersbaar.
Parkeerplaatsen voor (deel) auto’s en fietsen zijn in verspringende lagen onder het groene landschap geplaatst. Hierdoor ontstaat een autovrij landschap met rust en ruimte voor mens en natuur.
Iedereen vindt zijn plek in Voormekaar. Van studio’s tot collectieve woongebouwen; de Knarrenhoven®, van sociale toren tot middenhuur en koop. Samen vormen zij een zorgvuldige mix van woonvormen die past bij een diverse stad, een buurt met ruimte voor verschil en verbinding.
Het concept Rooted Living™, ontwikkeld door Studio Stad draagt bij aan het creëren van thuis plekken. Inzichten uit uiteenlopende woonculturen zijn vertaald naar ontwerpkeuzes die het dagelijks leven verrijken: een zitplek bij de entree, ruimte om samen te koken, een vensterbank vol kruiden, uitzicht op het groen. Thuis ontstaat hier in de kleine gebaren, op de grens van binnen en buiten.
Het landschap van Felixx Landscape Architects verbindt alles tot één geheel. Een golvend duinlandschap verwijst subtiel naar de Haagse kust en voorziet tegelijk in biodiversiteit, waterberging en verkoeling. Flexibele plattegronden en losmaakbare bouwsystemen maken aanpassingen in de tijd mogelijk. Zo kan Voormekaar meebewegen met veranderende woonwensen en levensfases.

Architectuur, stedenbouw, landschap, duurzaamheid en sociale kwaliteit zijn gelijktijdig ontwikkeld. Door die integrale aanpak kan elke ontwerpkeuze meerdere doelen dienen en kunnen ze elkaar versterken.
De ruimtelijke opzet is helder en leesbaar. Overgangen tussen publiek, collectief en privé zijn vanzelfsprekend en zorgvuldig vormgegeven. Gebouwen kijken uit op hoven en straten, waardoor ‘ogen op de straat’ zorgen voor herkenning, veiligheid en sociale verbondenheid, overdag en ’s avonds.
Duurzaamheid vormt daarbij de onderlaag van het ontwerp. Samen met W/E adviseurs is een GPR-baseline opgesteld die ambities meetbaar maakt en richting geeft. Gezond wonen staat centraal: frisse lucht, daglicht, comfort en lage emissies zijn geen extra’s, maar de basis. Het plan is bijna energieneutraal, met ruimte om door te groeien naar volledige energieneutraliteit.
Ook materiaalkeuzes zijn integraal onderdeel van het ontwerpproces. Door constructies te optimaliseren en bewust te kiezen voor CO₂-arme, biobased en circulaire oplossingen waar mogelijk, is de materiaalgebonden impact verlaagd. Zo zet Voormekaar concrete stappen richting Paris Proof, zonder in te leveren op kwaliteit of betaalbaarheid.
Het delen van voorzieningen en ruimtes vormt een vanzelfsprekend onderdeel van het ontwerp. Gedeelde voorzieningen, collectieve ruimtes en deelmobiliteit maken efficiënt gebruik van ruimte mogelijk en versterken het samenleven. Duurzaamheid wordt zo niet alleen zichtbaar in techniek, maar voelbaar in het dagelijks gebruik.
Ontwerpen als één geheel betekent hier: keuzes maken die vandaag werken en morgen blijven kloppen. Een wijk die robuust is, aanpasbaar en gebouwd op vertrouwen, tussen disciplines, partners en toekomstige bewoners.

Voormekaar laat zien hoe grootschalige woningbouw kan bijdragen aan een inclusieve, gezonde en toekomstbestendige stad. Niet door compromissen, maar door samenhang. Door wonen, natuur en gemeenschap als één geheel te ontwerpen, ontstaat een wijk die meegroeit met haar bewoners en betekenis toevoegt aan Den Haag Zuidwest.
Hier krijgt duurzaamheid een menselijk gezicht: in het comfort van de woning, in de koelte van het groen en in het vanzelfsprekende delen. Voormekaar is meer dan een nieuwe stadsbuurt. Het is een plek waar mensen zich thuis voelen. Met elkaar, en met hun omgeving.